Levenspad-Atelier

1. Praat over je verlies met vrienden, familie of een professional. Rouw  is een proces, het wordt veroorzaakt door een gebeurtenis, maar is dat niet.
2. Wandel veel in de natuur. Zij brengt je in aanraking met de wetten van het leven. Ze oordeelt niet en eist niet. Je hoeft er alleen maar te zijn. Ervaar de storm, de regen, het voorjaar, de stilte, de kleuren!
3. Rouw is werk, dat tijd en energie vraagt. De herinneringen aan je dierbare(n), hebben tijd nodig om te verwerken
4.  De pijnlijke emoties van verlies doorleven is iets dat de rouwende graag ontwijkt. Toch beveel ik je aan om daar wel aan toe te geven, je hebt recht om de gevoelens van verdriet, woede, verlangen, schuld enzovoort te voelen.
5.  Overweeg een brief aan je dierbare te schrijven. Vertel wat je nog had willen zeggen. De brief hoef je met niemand te delen, maar het kan je door het rouwproces helpen. (Dagboekschrijven heeft mij door veel lastige momenten in mijn leven heen geholpen. De geschreven woorden maken mijn gevoelens zichtbaar en geven tijdelijk verlichting. Het gaf mij een opstapje en kracht voor de volgende periode.
6.  Ga door met leven, maar houdt tijd vrij om te rouwen. Stort je niet op  activiteiten, werk of afspraken om de rouw te ontwijken. Het komt twee keer zo hard terug op je pad.
7. Zorg goed voor jezelf. Je bent emotioneel verwond. Je bent iemand of iets heel waardevols verloren. Geef jezelf tijd en ruimte om te rouwen. Eet gezond en zorg voor voldoende slaap.
8.  Alcohol en drugs zijn verleidelijke middelen om de pijn even te vergeten. Probeer ze te vermijden, ze verdoven en vertragen het rouwproces.
9.  Mocht je enige affiniteit met een religie hebben, kun je overwegen om contact te maken met een kerkgenootschap. Alle religies hebben compassie en een luisterend oor voor rouwenden.
10.  Zoek contact met lotgenoten of een ervaringsdeskundige. Je hebt maar een half woord nodig om elkaar te begrijpen. Via internet zijn er forums te vinden. Hulpverleners werken regelmatig met lotgenoten groepen waar ieder de kans krijgt om zijn verlies te delen.
11. Voel je niet gedwongen je aan te sluiten bij lotgenoten groepen. Rouwen is een individueel proces. Sommige mensen vinden het prettig om alleen te zijn en te reflecteren op hun gevoelens. Doe wat goed voelt voor jou.
12.  Zorg goed voor je lichaam. Rouw is een grote stressfactor voor het lichaam. Het kan je slaap verstoren, tot depressie leiden, je vatbaar maken voor ziektes of de al aanwezig klachten versterken. b.v hoge bloeddruk. Neem contact op met je arts als je angsten hebt en lijdt aan slapeloosheid.
13. Zoek hulp als depressieve gevoelens aanhouden. Rouw is geen ziekte, maar kan het wel worden. Overweeg professionele hulp als je overspoeld wordt door hulpe- en hope- loosheid gevoelens. Andere tekenen van een mogelijke depressie zijn: te veel of te weinig slapen, overeten of juist geen trek hebben en daardoor gewichtstoename of verlies, weinig energie, concentratie problemen. lusteloosheid of opgejaagdheid. Suïcidale gedachten gedurende het rouwproces zijn niet ongewoon, zoek professionele hulp.
14. Rouw kan gecompliceerd worden als de ‘achtbaan’ van emoties voortduurt. Dit kan b.v. voor komen als er verlies na een ruzie is ontstaan. Deel je gevoelens met een rouwdeskundige.
15. Woede is een veel voorkomende emotie tijdens het rouwen. We zoeken een oorzaak voor onze woede. Deze oorzaak is in geval van verlies door geweld gerechtvaardigd, maar vaak richten we de woede op onschuldige anderen, b.v. kinderen. Praat erover en probeer je woede in constructieve activiteiten te kanaliseren. b.v. hardlopen, op een groot doek schilderen. Praten met een rouwdeskundige.
16. Rouw heeft tijd nodig. Eén tot twee jaar is niet zo lang om je rouw en verlies te erkennen en te aanvaarden. Het vraagt veel energie en voelt als hard werken. Soms heb je het idee dat je terugvalt door een trigger of een vloed van emoties. Wees niet verbaasd als dit gebeurt. Het is geen zwakte. Er is wellicht nog meer rouw te verwerken.
17. Er kan een tijd komen dat je voor de beslissing komt te staan om het leven, vriendschap, een nieuwe partner weer in je wereld toe te laten. Onze loyaliteit aan onze dierbare kan ons gevangen houden in de rouw. Probeer eens te bedenken wat jij je dierbare had gegund als jij degene was die er nu niet meer zou zijn. Het kan je vrij maken en betekenen dat je je rouwproces voor een groot deel hebt doorge- werkt
18. Soms kan je vast komen te zitten in je rouwproces. Het kan voelen alsof de gevoelens gestold zijn. Het kan helpen herinneringen op te halen, foto’s en films te bekijken of naar dierbare plekken te gaan waar je bent geweest met je dierbare. Benoem je verlies tijdens de feestdagen of vakanties. Het kan de spanning opheffen om vrolijk te willen zijn terwijl je je niet blij voelt. Dan ben je benaderbaar voor de ander en geeft hen de gelegenheid om hun verdriet met jou te delen. Zo kun je elkaar steunen.
19.  Vier een herinneringsdag. Hoe stond je dierbare in het leven? Plant een boom of koop bloemen. Bak een taart met je kinderen om de verjaardag van de overledene te vieren of om je zelf te herinneren dat je al een deel van de moeilijke periode hebt overwonnen. Brand een kaarsje en/of lees een gedicht.
20. Je voelt dat je rouwproces zijn tijd heeft gehad als je ervaart dat je genoeg verwerkt hebt wat de gebeurtenissen en herinneringen betreft. Naze de zware periode eindelijk kunt zeggen dat je het verlies aanvaard. Je dierbare is vergeestelijkt of verinnerlijkt. Voor anderen zal het gevoel van verlies nooit overgaan, maar in het dagelijks leven beter te hanteren zijn. Je kunt de energie, die je besteed hebt aan het verlies, gebruiken voor het leven dat je nog hebt en die nooit meer hetzelfde zal zijn als voorheen. Goede rouw betekent goede zorg voor jezelf gedurende het proces.                                                                                                                                                                                                                                                      Ik wens je heling in je verdriet en hoop dat deze tips een bijdrage leveren aan het begrijpen, erkennen en aanvaarden van je rouw.                      Ben je een professional of ken je mensen in je omgeving die rouwen, voel je  vrij om deze tips door te geven. Ik geloof in een betere wereld door kennis te delen en samen te werken.                                                                                                                                                     Hartelijke groet

Jantine Abbring